Ασφάλεια του Πολίτη

Ασφάλεια του Πολίτη

Πολιτική για την ασφάλεια του πολίτη
Διάσκεψη του προέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού Νίκου Αναστασιάδη

Κυρίες και κύριοι
Φίλες και φίλοι,
Μια από τις σημαντικότερες παραμέτρους για την εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία ενός σύγχρονου, δημοκρατικού κράτους, είναι η εμπέδωση του αισθήματος στην κοινωνία πως το κράτος συνιστά τον διαρκή και ουσιαστικό εγγυητή των δικαιωμάτων που πρέπει να απολαμβάνει ο πολίτης.

Είναι ύψιστο χρέος κάθε οργανωμένης Πολιτείας να εξασφαλίζει και να προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών της μέσω της έννομης τάξης και της εσωτερικής ασφάλειας.

Κράτος που δεν εμπνέει αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στους πολίτες του, δεν μπορεί να ανταποκριθεί ούτε στις ανάγκες ούτε στις προσδοκίες της κοινωνίας. Δεν μπορεί να πάει μπροστά.
Σήμερα, το αίσθημα ανασφάλειας που βιώνουν οι Κύπριοι πολίτες δεν προκύπτει απλώς από τη στατιστική αύξηση των εγκληματικών ενεργειών. Έχουμε να αντιμετωπίσουμε ένα έγκλημα πιο βίαιο, πιο οργανωμένο και πιο κερδοσκοπικό. Έχουμε να αντιμετωπίσουμε τον τρόπο δράσης των εγκληματικών στοιχείων και των ανθρώπων του υποκόσμου, ο οποίος γίνεται όλο και πιο αδίστακτος και προκλητικός.

Φίλες και φίλοι,

Η έξαρση των ληστειών, των διαρρήξεων και των κλοπών λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις: Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, μετρούμε περίπου 4 ληστείες την ημέρα, ενώ αν συνυπολογισθούν και οι διαρρήξεις και κλοπές ο αριθμός εκτοξεύεται στα 13 περιστατικά ημερησίως.

Την ίδια στιγμή, καταγράφεται αύξηση των κρουσμάτων βίας, έξαρση του φαινομένου της τοκογλυφίας, ενώ ο ρυθμός αύξησης των υποστατικών ηλεκτρονικού τζόγου λαμβάνει πλέον επικίνδυνες διαστάσεις. Είναι δε γνωστές οι απειλές κατά της ζωής πολιτών ή μελών των οικογενειών τους για χρέη που δημιουργήθηκαν από το τζόγο και την τοκογλυφία, για κυκλώματα είσπραξης χρηματικών ποσών με τη χρήση βίας και απειλών.

Το πλέον όμως ανησυχητικό φαινόμενο, είναι η αύξηση κατά 100% της ανάμειξης ανηλίκων στο σοβαρό έγκλημα, ιδιαίτερα στις διαρρήξεις και κλοπές που η συμμετοχή τους έχει υπερδιπλασιαστεί και εξαπλασιαστεί αντίστοιχα.

Οι πολίτες δεν νιώθουν απλώς ότι το κράτος δεν είναι δίκαιο και αποτελεσματικό έναντί τους. Νιώθουν ότι είναι και ανίκανο να τους προστατεύσει. Η ανασφάλεια έχει κυριεύσει τον Κύπριο πολίτη, ο οποίος ανησυχεί τόσο για τη ζωή και την περιουσία του, όσο και για την ασφάλεια των παιδιών του.

Με αυτά τα δεδομένα, έχουμε δυστυχώς να αντιμετωπίσουμε και τις αδυναμίες και την ανεπάρκεια των διωκτικών Αρχών να ανταποκριθούν.

Ο πολίτης διερωτάται, δικαιολογημένα, τι κάνουν τα θεσμικά εκείνα όργανα τα οποία έχουν ως κύρια αποστολή τους την προστασία του.

Ο πολίτης διερωτάται πως μπορεί η Αστυνομία να είναι αποτελεσματική στη δίωξη του εγκλήματος, όταν εννέα στους δέκα αστυνομικούς δήλωσαν σε εσωτερική έρευνα της Δύναμης ότι στο Σώμα υπάρχει διαφθορά και οκτώ στους δέκα ότι στο Σώμα υπάρχει αναξιοκρατία.

Με αυτά τα δεδομένα, δικαίως ο πολίτης διερωτάται ποιος μπορεί να τον προστατεύσει και από ποιόν πρέπει να προστατευθεί.

Είναι πολύ αργά για όλους μας –και κυρίως για όσους θεσμικά έχουν το καθήκον να εξαλείψουν τέτοιου είδους φαινόμενα– να προσποιούμαστε άγνοια για το μέγεθος και τη συχνότητα του φαινομένου της εγκληματικής παραβατικότητας στη χώρα μας.

Δεν είναι αργά, όμως, να επανεξετάσουμε την όλη προσέγγιση του θέματος της ατομικής και κοινωνικής ασφάλειας του πολίτη. Δεν είναι αργά να αναλάβουμε δράση προς την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό των θεσμών και των διαδικασιών εφαρμογής του Νόμου, καθώς και την προστασία των δικαιωμάτων του πολίτη, ώστε η προσπάθειά μας για έξοδο της Κύπρου από την οικονομική ύφεση να συνδυαστεί με την έξοδο της χώρας μας από την κρίση αξιών και θεσμών στην οποία βυθίζεται.

Η Κυπριακή Αστυνομία πρέπει να πάψει να είναι δέσμια ενός μοντέλου λειτουργίας που ανάγεται στη δεκαετία του Ά60, το οποίο δεν της δίνει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. ΓιΆ αυτό διεκδικούμε τον ανασχεδιασμό της οργάνωσής της.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Δημοκρατικός Συναγερμός προτείνει μια σειρά μεταρρυθμίσεων στους τομείς που αφορούν τη λειτουργία και οργάνωση των Σωμάτων Ασφαλείας και την αποτελεσματική καταπολέμηση του εγκλήματος.

Προς αυτή την κατεύθυνση, προτείνουμε:

1. Την υιοθέτηση νέων και σύγχρονων μεθόδων διεύθυνσης και διοίκησης, που να χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη ευελιξία και συνοχή σκέψης.

2. Την αποκέντρωση εξουσιών και αρμοδιοτήτων, και την καλύτερη αξιοποίηση των μελών της Αστυνομίας με ανακατανομή των καθηκόντων τους και την απαλλαγή τους από καθήκοντα που δεν άπτονται της αστυνομικής ιδιότητας.

3. Την εισαγωγή κινήτρων και τη δημιουργία αποτελεσματικότερων καναλιών επικοινωνίας, που θα ενισχύσουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Αστυνομίας.

4. Την καταπολέμηση του ρουσφετιού με την εκρίζωση της κομματοκρατίας και τη θεσμοθέτηση αξιοκρατικών και αντικειμενικών διαδικασιών αξιολόγησης, διορισμού και προαγωγής. Με αυτό τον τρόπο, αφενός θα προστατευτεί η αξιοπρέπεια των μελών της Αστυνομίας κι αφετέρου θα ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των μελών της.

Όμως, φίλες και φίλοι,

παράλληλα, οφείλουμε να εργαστούμε για την ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης του πολίτη προς την Αστυνομίας. Για να συμβεί αυτό, χρειάζεται να κινηθούμε σε ένα διπλό πεδίο δράσης.

Πρωτίστως να αναβαθμίσουμε την εκπαίδευση των αστυνομικών μας, ώστε να αυξήσουμε την αποτελεσματικότητά τους, αλλά και το κύρος που εμπνέουν στον πολίτη. Μια τέτοια κίνηση προϋποθέτει την αναβάθμιση της εκπαίδευσης των αστυνομικών, η οποία μπορεί να επιτευχθεί με τη στελέχωση της Αστυνομικής Ακαδημίας από το κατάλληλο προσοντούχο προσωπικό, αλλά και τη διαίρεσή της σε σχολές ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης:

Παράλληλα, πρέπει να ενεργήσουμε ώστε να υπάρξει κλίμα συμφιλίωσης ανάμεσα στους αστυνομικούς και τους πολίτες. Πρόκειται για βασική προϋπόθεση αντιμετώπισης των προβλημάτων που συνδέονται με την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής.

ΓιΆ αυτό προτείνουμε:

§ Τη δημιουργία προγραμμάτων επιμόρφωσης των αστυνομικών, με αντικείμενο το σεβασμό και την προστασία των δικαιωμάτων του πολίτη, καθώς και την αποτελεσματική αλλά κυρίως ψύχραιμη αντιμετώπιση των φαινομένων βίας και κοινωνικής αντίδρασης.

§ Τη λήψη μέτρων που θα περιορίσουν τη γραφειοκρατία στην εξυπηρέτηση των πολιτών.

§ Τη δημιουργία Κέντρων Επικοινωνίας, όπου οι πολίτες θα μπορούν να λαμβάνουν οποιαδήποτε πληροφορία αστυνομικού ενδιαφέροντος, να καταγγέλλουν ενέργειες ή παραλείψεις αστυνομικού οργάνου και να υποβάλλουν παράπονα σχετικά με τη λειτουργία του Σώματος.

Επιστέγασμα αυτών των κινήσεων αποτελεί η θεσμική θωράκιση της Αστυνομίας κατά της διαφθοράς με τη σύσταση μιας Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων. Ενός αμερόληπτου, αντικειμενικά αδέκαστου και αποτελεσματικού Οργάνου, εκτός Αστυνομίας, που θα διερευνά θέματα διαφθοράς, διαπλοκής και βάναυσης συμπεριφοράς των αστυνομικών, με στόχο να βελτιώνει την αξιοπιστία της Αστυνομίας στη συνείδηση των πολιτών.

Παράλληλα, είναι αδιαμφισβήτητη η ανάγκη για εφαρμογή της υποχρεωτικής εναλλαξιμότητας αστυνομικών σε ορισμένες υπηρεσίες, όπως π.χ. στο Τμήμα Μετανάστευσης, την Τροχαία, τη Δίωξη Ναρκωτικών, τον Ουλαμό Πρόληψης Εγκλημάτων και την ΚΥΠ.

ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Όσον αφορά την Πυροσβεστική Υπηρεσία, το άλλο σημαντικό Σώμα Ασφαλείας για την καθημερινότητα του Κύπριου πολίτη, τα πράγματα αν και σαφώς καλύτερα, χρειάζονται διαμόρφωση όρων για ακόμη καλύτερη, πιο έγκαιρη και αποτελεσματική προσφορά της Υπηρεσίας προς την κυπριακή κοινωνία. Τα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να συνοψιστούν στα ακόλουθα:

1. Αυτονόμηση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας από την πολιτική ευθύνη του υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης.

2. Περαιτέρω ενίσχυση της υλικοτεχνικής υποδομής της Υπηρεσίας με πτητικά μέσα πυρόσβεσης, σύγχρονα πυροσβεστικά οχήματα, συνεχή αναβάθμιση της επιχειρησιακής ικανότητας της ΕΜΑΚ και ίδρυση Πυροσβεστικής Ακαδημίας.

3. Διαμόρφωση ενός ενιαίου στρατηγικού σχεδιασμού στον οποίο θα αποσαφηνίζονται πλήρως οι ευθύνες και αρμοδιότητες των δυνάμεων πυρόσβεσης, με σκοπό την άμεση, έγκαιρη και αποτελεσματική ανταπόκριση όταν αυτή χρειαστεί.

Φίλες και φίλοι,

Οι πιο πάνω εισηγήσεις μας θα πρέπει να συνεκτιμηθούν στο πλαίσιο χάραξης και εφαρμογής μιας συνολικής αντιεγκληματικής πολιτικής με άμεσους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους. Επιτρέψτε μου να αναφερθώ συνοπτικά στους κυριότερους πυλώνες αυτής της στρατηγικής:

§ Σύσταση και σωστή στελέχωση του Κέντρου Εγκληματικής Έρευνας για τη διαμόρφωση και εφαρμογή μιας αποτελεσματικής αντιεγκληματικής πολιτικής στο στάδιο της πρόληψης και καταστολής του εγκλήματος.

§ Εκσυγχρονισμός των εγκληματολογικών υπηρεσιών με την ενίσχυσή τους από επιστημονικό προσωπικό και κατάλληλο εξοπλισμό.

§ Ανασχεδιασμός και ενίσχυση της κοινοτικής αστυνόμευσης με συχνές περιπολίες σε κεντρικά σημεία των πόλεων και στις μικρές γειτονιές.

§ Διακριτική παρουσία της Αστυνομίας κοντά στον πολίτη, για την πρόθυμη, άμεση και αποτελεσματική εξυπηρέτηση του τελευταίου.

§ Ενίσχυση των μέτρων ασφάλειας στα τραπεζικά καταστήματα και πιστωτικά ιδρύματα, και των μέτρων προστασίας στα συνοικιακά καταστήματα όπου οι αριθμοί των ληστειών έχουν αυξηθεί σημαντικά. Βοηθητική στις πιο πάνω πρωτοβουλίες θα είναι και η εκστρατεία ενημέρωσης των πολιτών για τα μέτρα που μπορούν να λαμβάνουν οι ίδιοι για να ενισχύσουν την προσωπική τους ασφάλεια, αλλά και της περιουσίας τους.

§ Επέκταση και αναβάθμιση της συμμετοχής σε προγράμματα διεθνούς αστυνομικής συνεργασίας, που στοχεύουν στην καλύτερη αξιοποίηση πληροφοριών και πρακτικών για πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος.

§ Σύσταση ειδικών ομάδων κατά επαρχία, οι οποίες, μαζί με άλλους κοινωνικούς φορείς, θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτιών της νεανικής παραβατικότητας και επιμόρφωση αστυνομικών στο χειρισμό των περιπτώσεων αυτών.

§ Βελτίωση των συνθηκών διερεύνησης και καταστολής των φαινομένων βίας στην οικογένεια, καθώς και εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης και προστασίας των θυμάτων της.

§ Αποτελεσματική αντιμετώπιση του οικονομικού εγκλήματος με την αναβάθμιση και ενίσχυση της Υπηρεσίας Οικονομικού Εγκλήματος, την αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας καθώς και τη χρήση σύγχρονων μέσων και αποτελεσματικών μεθόδων διερεύνησης και καταστολής φαινομένων οικονομικής απάτης.

§ Αντιμετώπιση της διεθνοποίησης του εγκλήματος με επέκταση των διακρατικών συνεργασιών και προώθηση διασυνοριακής εφαρμογής προληπτικών και κατασταλτικών μεθόδων στο πλαίσιο της παροχής δικαστικής συνδρομής.

§ Τέλος, αντιμετώπιση της πρωτόγνωρης αύξησης των κρουσμάτων εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο. Ενδεικτικά, αναφέρω αδικήματα όπως οι απάτες με πιστωτικές κάρτες, η διακίνηση υλικού παιδικής πορνογραφίας, εγκλήματα κατά της Εθνικής Ασφάλειας, οδηγίες για παρασκευή ναρκωτικών, παράνομη διείσδυση και πρόσβαση σε ξένα δεδομένα κ.ά. Η συχνότητα του φαινόμενου καθιστά απαραίτητο τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού πλαισίου και τη θέσπιση διατάξεων που να θέτουν όρια στη συμπεριφορά εκείνων που δρουν στο διαδίκτυο, αφού ληφθεί ταυτόχρονα υπόψη η ελεύθερη διακίνηση των ιδεών και οι λοιπές συνταγματικές αρχές προστασίας του πολίτη.

ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Φίλες και φίλοι,

Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να παρατηρήσω και το εξής. Ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν εξαντλείται στην πρόληψη ή την καταστολή του εγκλήματος. Η Πολιτεία οφείλει να σταθεί στο πλάι των πολιτών με παραβατική ή εγκληματική δράση και να συμβάλει στην ομαλή επανένταξή τους στην κοινωνία. Το Σωφρονιστικό Σύστημα στη χώρα μας θα πρέπει μεν να τιμωρεί τους παραβάτες του Νόμου, αλλά όχι να τους εκδικείται. Όχι να τους χώνει ακόμη πιο βαθειά στην άβυσσο του εγκλήματος.

Ο σωφρονισμός πρέπει να αποσκοπεί στην όσο το δυνατόν πιο ομαλή κοινωνική επανένταξη των πολιτών που εκδηλώνουν εγκληματική συμπεριφορά κι όχι να λειτουργεί ως ένας μηχανισμός εξαθλίωσης για τους κρατούμενους.

Ορισμένα μέτρα που, ως Δημοκρατικός Συναγερμός, φρονούμε πως θα ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση είναι τα εξής:

1. Αναβάθμιση των προσφερόμενων υπηρεσιών και της Σχολής Δεσμοφυλάκων.

2. Βελτίωση της οργάνωσης, λειτουργίας και των συνθηκών διαβίωσης στις φυλακές, με την αποσυμφόρηση και το διαχωρισμό των καταδίκων και τη λειτουργία επαρκώς στελεχωμένου Πολυδύναμου Ιατρικού Κέντρου.

3. Ενθάρρυνση του αυτοσεβασμού και του αισθήματος ευθύνης των κρατουμένων με την παροχή ευκαιριών εκπαίδευσης, επαγγελματικής κατάρτισης και αυτογνωσίας.

4. Θεραπεία και επανένταξη των χρηστών ναρκωτικών. Τα προγράμματα απεξάρτησης και επανένταξης των τοξικομανών πρέπει να έχουν ως πεδίο εφαρμογής και τις φυλακές, με ειδικά Κέντρα Απεξάρτησης Τοξικομανών Κρατουμένων.

Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι

Κλείνοντας θα ήθελα να επαναλάβω ότι η Αστυνομία, με τις σημερινές της δομές και με τα βαρίδια κρουσμάτων αναξιοκρατίας, σήψης, διαφθοράς και απειθαρχίας, δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει το έγκλημα και να προσφέρει στον πολίτη ασφάλεια.

§ Χρειάζεται αλλαγή νοοτροπίας και εκ βάθρων αναδιάρθρωση.

§ Χρειάζονται τομές και αποφασιστική δράση κατά του εγκλήματος.

§ Χρειάζεται να αξιοποιηθούν οι άξιοι και ικανοί αστυνομικοί, οι οποίοι υπάρχουν στη Δύναμη αλλά τους λείπει η αυτοπεποίθηση και τους κυριεύει η ευθυνοφοβία που καλλιεργείται με την αναξιοκρατία.

Χρειάζονται όλα αυτά, γιατί, το δικαίωμα του πολίτη για ασφάλεια είναι δικαίωμα στην ποιότητα ζωής. Είναι δικαίωμα στην οικονομική ανάπτυξη και ευμάρεια τόσο σε ατομικό όσο και συλλογικό επίπεδο. Είναι θεμελιώδες δικαίωμα σε μια ζωή με αξιοπρέπεια.

Σας ευχαριστώ πολύ.

FacebookTwitterGoogle+Share