Περιβάλλον

Περιβάλλον

Πολιτική για το Περιβάλλον
Διάσκεψη του προέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού Νίκου Αναστασιάδη

Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι,
Το μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθήθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες, δεν δοκιμάζεται σήμερα μόνο από οικονομική αλλά και από περιβαλλοντική άποψη. Της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης προηγήθηκε η περιβαλλοντική, η οποία σήμανε συναγερμό και ενεργοποίησε κράτη και κυβερνήσεις, διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς.

Είναι γεγονός ότι οι χώρες της Ευρώπης, αλλά και η ίδια η Ένωση, μέχρι και τη δεκαετία του Ά70 δεν είχαν διαμορφώσει μια σαφή περιβαλλοντική πολιτική. Θέματα όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι κλιματικές αλλαγές και οι εκπομπές του θερμοκηπίου ήταν σχεδόν ανύπαρκτα στη πολιτική ατζέντα. Και στη χώρα μας το περιβάλλον αντιμετωπιζόταν μέχρι πριν από μερικά χρόνια ως ένα ζήτημα «χαμηλής» πολιτικής προτεραιότητας.

Με την υιοθέτηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής 2020, τον Ιούνιο του 2010, η οποία αντικατέστησε τη Στρατηγική της Λισσαβόνας, η Ένωση έθεσε σε εφαρμογή ένα νέο κοινωνικό μοντέλο για να τονώσει την απασχόληση, την παραγωγικότητα και την κοινωνική συνοχή, αλλά και να ενθαρρύνει την πράσινη ανάπτυξη και τη δημιουργία μας συμμετοχικής κοινωνίας.
Μεταξύ άλλων, η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει και τους εξής στόχους:

§ Μείωση των εκπομπών θερμοκηπίου κατά 20% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.

§ 20% των συνολικών ενεργειακών αναγκών να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και 20% αύξηση της ενεργειακής απόδοσης.

§ 3% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ να επενδύεται σε έρευνα και ανάπτυξη.

Όλη η ουσία της όποιας περιβαλλοντικής πολιτικής, της όποιας στρατηγικής για την πράσινη ανάπτυξη, βρίσκεται στο τρίπτυχο

Μείωσε – Ξαναχρησιμοποίησε – Ανακύκλωσε

Και ασφαλώς, το ίδιο το κράτος πρέπει πρώτο απΆ όλους να μετουσιώσει σε πολιτική αυτές τις περιβαλλοντικές αρχές για την επίτευξη μιας πράσινης δημόσιας υπηρεσίας. Το ίδιο το κράτος πρέπει να προσδώσει αξιοπιστία στις διακηρύξεις που υπογράφει αποτελώντας το παράδειγμα στην υλοποίησή τους.

Με την επιβολή προτύπων καλών πρακτικών που θα περιλαμβάνουν σχέδια εξοικονόμησης ενέργειας και ανακύκλωσης και με τη συνεχή έρευνα για διαμόρφωση πολιτικών και κινήτρων.

Βασική αρχή μιας περιβαλλοντικής πολιτικής είναι αυτή που λέει ότι ο «ρυπαίνων πληρώνει». Είναι γιΆ αυτό που απαιτείται πολιτική βούληση για ενθάρρυνση της έρευνας και από τον ιδιωτικό τομέα και το κράτος ώστε να προκύψουν νέες ρυθμίσεις που αφενός να συνάδουν με την στρατηγική 2020 και αφετέρου να είναι προσαρμοσμένες στην κυπριακή πραγματικότητα. Το κράτος οφείλει να επενδύσει πολύ περισσότερα στην έρευνα. Είναι ευθύνη των κρατών μελών να χαράξουν μια ολοκληρωμένη εθνική πολιτική.

Φίλες και φίλοι,

Σήμερα που αναζητούμε τρόπους αντιμετώπισης των δομικών αδυναμιών του οικονομικού και αναπτυξιακού μοντέλου, δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η ανάπτυξη που θα στηρίζεται στην αξιοποίηση των φυσικών πόρων και θα συμβιώνει αρμονικά με το φυσικό περιβάλλον, δεν αποτελεί απλώς επιλογή, αλλά μονόδρομο.

Στο πλαίσιο προώθησης αυτών των προτεραιοτήτων, ο ΔΗΣΥ προτείνει μια σειρά από δράσεις και πολιτικές που συνάδουν τόσο με τους στόχους της Ε.Ε. όσο και με τις ιδιαίτερες ανάγκες του τόπου μας. Όχι μόνο για εμάς, όχι μόνο για το σήμερα. Αλλά πρωτίστως για τις επόμενες γενιές.

Όσον αφορά τη χρηματοδότηση και τα δημοσιονομικά εργαλεία, προτείνουμε, μεταξύ άλλων:

§ Φορολογικά κίνητρα για χρήση τεχνολογιών, φιλικών προς το περιβάλλον.

§ Διαφοροποίηση του φορολογικού συστήματος, με μετατόπιση του βάρους προς λειτουργίες και προϊόντα που προκαλούν περιβαλλοντική επιβάρυνση. Αυτό θα μπορούσε να γίνει μέσα από την επιβολή τελών, ελαφρύνσεις, φοροαπαλλαγές, αποσβέσεις ή χορηγίες για επενδύσεις σε περιβαλλοντική τεχνολογία, παραγωγή ή αγορά περιβαλλοντικά φιλικών προϊόντων.

§ Εφαρμογή του θεσμού των «πράσινων» συμβάσεων στο δημόσιο τομέα, περιλαμβανομένου και του καθεστώτος προτίμησης «πράσινων» προϊόντων και υπηρεσιών, όπως η αγορά περιβαλλοντικά φιλικών οχημάτων, ανακυκλωμένου χαρτιού, ενεργειακά αποδοτικών συσκευών.

Σε σχέση με τη διαχείριση αποβλήτων, προτείνουμε:

§ Καλλιέργεια κουλτούρας για μείωση των οικιακών και βιομηχανικών απορριμμάτων.

§ Ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για τη διαχείριση των αποβλήτων σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις οδηγίες της Ε.Ε.

§ Περαιτέρω προώθηση της ανακύκλωσης υλικών. Θέλω εδώ να εκφράσω τη μεγάλη μου ικανοποίηση για την ανταπόκριση των πολιτών στα διάφορα προγράμματα. Αυτό αποδεικνύει την περιβαλλοντική ευαισθησία των πολιτών, οι οποίοι δηλώνουν έτοιμοι να αλλάξουν συνήθειες και τρόπο ζωής εάν έχουν και την ανάλογη στήριξη και κίνητρα από το κράτος και τις τοπικές Αρχές.

Τα δύο μεγαλύτερα κεφάλαια στον ευρύτερο περιβαλλοντικό πεδίο είναι ασφαλώς οι κλιματικές αλλαγές και το ενεργειακό.

Οι αλλαγές στο κλίμα οφείλονται κυρίως στη χρήση ενεργειακών φυσικών πόρων, όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και στη μετατροπή τους σε ρύπους και θερμική ενέργεια. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των ενεργειακών πόρων καταναλώνεται στη παραγωγή ηλεκτρισμού και στη διακίνηση οχημάτων.

Η χώρα μας, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αναμένεται να έχει πιο δραματικές επιπτώσεις σε σχέση με άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γιΆ αυτό έχει πρόσθετους λόγους να συμβάλει στις πολλαπλές πρωτοβουλίες και στόχους της Ένωσης, για τη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, τη μείωση κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας με την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας.

Για να επιτευχθούν οι πιο πάνω στόχοι εμείς προτείνουμε τη λήψη των ακόλουθων μέτρων:

§ Δημιουργία θετικού νομικού και οικονομικού πεδίου, μέσα από χρηματοδοτικά σχέδια για τις επιχειρήσεις, με στόχο την εγκατάσταση και διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο μέγιστο βαθμό.

§ Προώθηση της βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας στις βιομηχανικές μονάδες.

§ Προώθηση μέτρων ελέγχου των εκπομπών μεθανίου από τους χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων και συλλογή του για παραγωγή ενέργειας.

§ Μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη γεωργία και συσχετισμός της χρηματοδότησης της αγροτικής ανάπτυξης με την περιβαλλοντική συμπεριφορά των εκμεταλλεύσεων.

§ Σταδιακή μετάβαση από την «οικονομία πετρελαίου», στην «οικονομία φυσικού αερίου» με την προώθηση πιλοτικών εφαρμογών της χρήσης φυσικού αερίου, στον τομέα της ενέργειας και ιδιαίτερα στις μεταφορές (λεωφορεία, ιδιωτικά και δημόσια αυτοκίνητα).

Η σημασία της ύπαρξης μιας σταθερής, ασφαλούς και περιβαλλοντικά φιλικής ενεργειακής στρατηγικής, με μεγαλύτερο βαθμό συμμετοχής των πιο περιβαλλοντικά φιλικών μορφών ενέργειας, είναι αναμφισβήτητη.

ΓιΆ αυτό εισηγούμαστε:

§ Δημιουργία Συμβουλίου Εθνικής Ενεργειακής Πολιτικής για τον σχεδιασμό μιας ολοκληρωμένης ενεργειακής πολιτικής.

§ Δημιουργία ερευνητικού κέντρου Ενεργειακής Πολιτικής το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από κονδύλια της Ε.Ε. Το κέντρο θα εκπονεί μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς για μελλοντικές ενεργειακές ανάγκες με πρόβλεψη του αναμενόμενου οικονομικού κόστους ή/και οφέλους.

§ Λήψη γενναίων αποφάσεων για την άμεση έλευση του Φυσικού Αερίου, σε συνεργασία με το Ισραήλ και άλλες γειτονικές χώρες, δια μέσου αγωγού, με την προοπτική διασύνδεσης των κυπριακών κοιτασμάτων Φυσικού Αερίου όταν εξορυχτούν .

§ Διαμόρφωση χωροταξικών και οικονομικών κινήτρων και απλοποίηση διαδικασιών για άμεση προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

§ Αναπροσαρμογή της τιμολόγησης ώστε να συμβάλλει αποτελεσματικά στην αλλαγή της συμπεριφοράς των καταναλωτών σε θέματα κατανάλωσης ενέργειας.

§ Προδιαγραφές και κίνητρα για νέες κατοικίες που θα αξιοποιούν το βιοκλίμα του νησιού και αρχιτεκτονική ενσωμάτωση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

§ Υιοθέτηση πολιτικής ενοικίασης μόνο ενεργειακά αποδοτικών κτιρίων για τις ανάγκες της δημόσιας υπηρεσίας.

Κυρίες και κύριοι,

Στην Κύπρο, η διακίνηση οχημάτων καταναλώνει το 52% του εισαγόμενου πετρελαίου με τις ανάλογες εκπομπές ρύπων. Λόγω των σοβαρών επιπτώσεων στη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και τους ενεργειακούς πόρους, ο τομέας των μεταφορών αποτελεί μια πάρα πολύ μεγάλη πρόκληση για την επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης. Οι σχετιζόμενοι με τη διακίνηση στόχοι πρέπει να επικεντρωθούν στην ελάττωση των διακινούμενων οχημάτων σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη επέκταση των δημόσιων μεταφορών. Πέραν τούτου, πρέπει τα διακινούμενα οχήματα (λεωφορεία, ιδιωτικά και δημόσια αυτοκίνητα, κλπ) σε μεγάλο βαθμό να είναι λιγότερο ρυπογόνα. Για να επιτευχθούν οι πιο πάνω στόχοι απαιτείται να ληφθούν τα ακόλουθα μέτρα:

§ Ενθάρρυνση της συνεργασίας κράτους, τοπικών αρχών και ιδιωτών για επενδύσεις σε καθαρές, αειφόρες μεταφορές με στόχο την ελάττωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και της ρύπανσης.

§ Δημιουργία λεωφορειολωρίδων για αύξηση της συχνότητας πρόσβασης στα λεωφορεία και ελαχιστοποίησης του χρόνου μεταφοράς των επιβατών.

§ Υποχρεωτική χρήση καθαρότερων και αποδοτικότερων οχημάτων από όλες τις δημόσιες αρχές και υποκίνηση των ημιδημόσιων οργανισμών και τοπικών αρχών να πράξουν το ίδιο.

§ Ολοκλήρωση του σχεδίου για δίκτυο ποδηλατοδρόμων αφού αυτό επανεξετασθεί ώστε να διατηρηθεί και επεκταθεί εκεί όπου οι ανάγκες και το ενδιαφέρον το επιβάλλουν.

Προτείνουμε επίσης την άμεση επέκταση του σχεδίου απόσυρσης παλιών οχημάτων ώστε να καλύψει όλες τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν με το τελευταίο σχέδιο. Με αυτό τον τρόπο, δεν θα επιτύχουμε μόνο την αντικατάσταση παλιών ενεργοβόρων οχημάτων με καινούργια πιο ασφαλή και λιγότερο ρυπογόνα, αλλά και την αναθέρμανση ενός κλάδου της αγοράς ο οποίος υφίσταται έντονα τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης.

Το υδατικό είναι ένα ακόμη κεφαλαιώδους σημασίας θέμα προς το οποίο πρέπει να ενεργοποιηθούμε στη βάση ενός συνολικού σχεδιασμού. Θέλω να θυμίσω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χαρακτηρίσει τη Κύπρο και τη Μάλτα ως περιοχές ξηρασίας. H ξηρασία και η συνεχής απειλή για ανομβρία, αποτελούν εμπόδια για την περαιτέρω οικονομική ανάπτυξη του νησιού.

Απαιτείται ένας ενοποιημένος στρατηγικός σχεδιασμός διαχείρισης των Υδάτινων Πόρων της Κύπρου και η εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης, σφαιρικής και μακροπρόθεσμης πολιτικής, για βιώσιμη και αειφόρο χρήση τους, υπό το πρίσμα και των υπαρκτών επιπτώσεων των κλιματικών αλλαγών.

Για επίτευξη των πιο πάνω στόχων απαιτούνται μεταξύ άλλων:

§ Διαμόρφωση από τον Ενιαίο Φορέα Υδάτων μιας ολοκληρωμένης μακροπρόθεσμης και αειφόρου υδατικής πολιτικής σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

§ Αναθεώρηση της υδατικής πολιτικής για διαχείριση της ζήτησης στη γεωργία, τον τουρισμό και τους άλλους τομείς, που να περιλαμβάνει δέσμη κινήτρων και εφαρμογή κατάλληλης τιμολόγησης για μείωση της ζήτησης.

§ Χρήση των επεξεργασμένων λυμάτων, με ένταξη τους στο υδατικό ισοζύγιο όπου είναι εφικτό, κατόπιν τεχνοοικονομικής μελέτης για τη πλέον ενδεδειγμένη χρήση τους.

§ Ενθάρρυνση προσεγγίσεων διαχείρισης της ζήτησης, που θα περιλαμβάνει εγκατάλειψη γεωργικών αρδεύσιμων εκτάσεων, μείωση των διαρροών στα υδρευτικά δίκτυα, εφαρμογή νέων τεχνολογιών άρδευσης και συστήματα ύδρευσης για εξοικονόμησης νερού, εφαρμογή κατάλληλων μηχανισμών τιμολόγησης και δέσμη οικονομικών κινήτρων και επιχορηγήσεων.

§ Εφαρμογή οργανωμένης στρατηγικής συνεχούς ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του πληθυσμού για την ορθολογική διαχείριση του νερού, περιλαμβανομένης της εξοικονόμησης, της χρήσης ανακυκλωμένου νερού και της εγκατάστασης συστημάτων ανακύκλωσης.

Για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας από γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες, προτείνουμε:

§ Εφαρμογή κώδικα ορθής γεωργικής πρακτικής που αφορά τη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων

§ Προώθηση εγκατάστασης σταθμού επεξεργασίας γεωργικών λυμάτων

§ Μέτρα ενίσχυσης της βιοκαλλιέργειας

§ Δημιουργία οργανισμού ελέγχου και πιστοποίησης προϊόντων βιοκαλλιέργειας

Τέλος, όσον αφορά τον τουρισμό προτείνουμε:

§ Τον ανασχεδιασμό του διαχειριστικού σχεδίου Ακάμα και διασφάλιση της ορθολογικής διαχείρισης της περιοχής, σημειώνοντας ότι η αειφόρος τουριστική ανάπτυξη μέσα στα πλαίσια που η Ε.Ε. καθορίζει καθόλου δεν συγκρούεται με την προστασία του περιβάλλοντος.

§ Την προστασία περιοχών με περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες και προστασία περιοχών τοπικής σημασίας.

§ Τη διατήρηση του κυπριακού περιβάλλοντος ελεύθερου από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.

Κυρίες και κύριοι,

Με τη σημερινή μας διάσκεψη ολοκληρώνουμε ένα κύκλο παρουσιάσεων που κάλυψε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων πολιτικής. Από το Κυπριακό, την οικονομία και την ανάπτυξη, μέχρι την ανεργία, την ακρίβεια, την παιδεία, την υγεία, την ασφάλεια, την κοινωνική πολιτική, τους θεσμούς και την αξιοκρατία.

Στόχος μας, μπαίνοντας σΆ αυτή την προεκλογική διαδικασία, ήταν να παρουσιάσουμε στους πολίτες το όραμά μας για την Κύπρο του αύριο. Ήταν να παρουσιάσουμε τις συγκεκριμένες πολιτικές μας προτάσεις, που πιστεύουμε ότι μπορούν να οδηγήσουν τον τόπο, όχι μόνο στην έξοδο από την κρίση αλλά στην ανάπτυξη και την ευημερία. Οι προτάσεις αυτές διαμορφώθηκαν μέσα από διάλογο με την κοινωνία. Ένα διάλογο που εμείς θέλουμε να συνεχίσουμε και την επομένη των εκλογών.

Θέλαμε, μέσα από αυτή τη διαδικασία, ο πολίτης να μπορεί να διαμορφώσει ελεύθερα άποψη, αφού ακούσει και αξιολογήσει τις θέσεις και προτάσεις όλων των πολιτικών δυνάμεων.

Θέλαμε να ακούσει ποιος είναι ο δικός μας δρόμος. Για ένα νέο μοντέλο κράτους.

§ Σύγχρονου και νοικοκυρεμένου.

§ Που εξυπηρετεί τους πολίτες του.

§ Που φροντίζει για την ανάπτυξη.

§ Που έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Η επιλογή μας να κλείσουμε αυτές τις θεματικές παρουσιάσεις με το Περιβάλλον δεν ήταν τυχαία. Γιατί είναι πεποίθησή μας ότι οι τομείς της ενέργειας και του περιβάλλοντος μπορούν να υπηρετήσουν όλους τους πιο πάνω στόχους.

Η καταστροφή του περιβάλλοντος, η ενεργειακή εξάρτηση και η κλιματική αλλαγή, είναι προκλήσεις που επιβάλλουν νέες προτεραιότητες και μια διαφορετική και ολοκληρωμένη προσέγγιση.

Η πράσινη ανάπτυξη μπορεί να βελτιώσει την ανταγωνιστική θέση της χώρας μας. Μπορεί να προσελκύσει ξένες επενδύσεις, να δημιουργήσει νέες επιχειρηματικές δυνατότητες και ευκαιρίες, να αξιοποιήσει το επιστημονικό μας δυναμικό και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής όλων.

Σας ευχαριστώ.

FacebookTwitterGoogle+Share